تأثیرات ورزش بر دستگاه گردش خون

عضله ی قلب به علت نیاز شدید به اکسیژن و مواد غذایی سهم بیشتری از خون دریافت می کند . مقدار خونی که توسط قلب پمپاژ می شود توسط مقدار خونی که از سیاهرگ ها وارد دهلیز راست می شود تعیین می شود به این اصل قانون قلب می گویند . 

قدرت پمپاژ قلب با تحریک اعصاب سمپاتیک و افزایش برون ده قلبی در هنگام ورزش افزایش می یابد . 

به عبارتی در هنگام ورزش ۲ حالت زير ممكن است ايجاد شود :

۱- ( بر اساس قانون قلب ) خودتطبيقي قلب با خون زيادتر و افزايش قدرت پمپاژ

۲- تحريك اعصاب سمپاتيك به جاي اعصاب پاراسمپاتيك

ويژگي هاي قلب :

۱- اتصال فيبرهاي عضلاني و انقباض همزمان آنها

۲- بالاتر بودن پتانسيل عمل ماهيچه ي قلبي به علت وجود فيبرهاي پوركنژ

۳- كنترل پاراسمپاتيك

سيكل قلبي يا يك مرحله ي كامل انقباض و انبساط قلب در سه مرحله روي مي دهد :

۱) دياستازيس : استراحت كامل قلب

۲) سيستول : انقباض دهليز و بطن

۳) دياستول : انبساط دهليز و بطن

تأثير ورزش بر فشار سيستولي بيش از فشار دياستولي است .

جريان خون :

فشار خون عاملي است كه باعث جريان خون در گردش عمومي خون در بدن مي شود .

جريان خون در يك بافت عمدتاً به وسيله ي مكانيسم خودتنظيمي موضعي كنترل مي شود و نبايد نقش سيستم عصبي سمپاتيك را ناديده گرفت كه با گشاد كردن رگ ها در هنگام ورزش جريان خون را در عضلات فعال افزايش مي دهد .

فشار خون :

همان نيرويي است كه خون بر ديواره هاي رگ خوني وارد مي كند .

در هنگام ورزش به علت افزايش بازده قلب فشار خون بيشتر مي شود كه اين افزايش تحت تأثير عوامل عصبي و شيميايي است كه اين حالت در ورزش هاي ديناميك در مقايسه با ورزش هاي ايزومتريك بيشتر است .

به طور كلي سه عامل بسيار مهم همكاري دستگاه گردش خون در هنگام ورزش را در بر مي گيرند :

۱) تحريك سيستم عصبي سمپاتيك 

۲) افزايش فشار شرياني :

انقباض رگ ها باعث افزايش فشار شرياني مي شود . در ورزشكاران ورزيده جريان خون عضلات مي تواند حداقل تا ۲۰ برابر افزايش يابد . با وجود اينكه عامل اصلي آن گشادي رگ هاست ولي افزايش فشار شرياني نيز تأثير زيادي در اين افزايش دارد .

۳) افزايش برون ده قلبي:

برون ده قلب برابر است با حاصل ضرب حجم ضربه اي در سرعت ضربان قلب

سرعت ضربان قلب در هنگام ورزش با توجه به شدت فعاليت افزايش مي يابد .

ضربان هاي قلب در افراد معمول و ورزشكار با افزايش مصرف اكسيژن افزايش مي يابد كه افزايش ضربان قلب در ورزشكاران كمتر از افراد عادي است .

حجم ضربه اي نيز در هنگام ورزش به علت تخليه ي بيشتر قلب در هر ضربان افزايش مي يابد .

دوش گرفتن پس از تمرین

شايد اکنون شايع ترين روش استفاده از تاثيرات درماني آب، دوش گرفتن باشد. برخي از تاثيرات مورد نظر آب درماني را مي توان با دوش گرفتن به دست آورد. ميزان درجه حرارت آب دوش به صورت درجات سرد، ملايم، گرم و داغ تقسيم بندي مي شود. چنانچه بازيکنان بعد از مسابقه از دوش آب گرم ( 33/9 تا 36/7درجه سانتيگراد) ولرم ( 26/7 تا 33/9 درجه سانتيگراد) و داغ (بيشتر از 37/2درجه سانتيگراد) استفاده کنند، علاوه بر تميز شدن بدن، باعث ايجاد آرامش هم مي شود. برخي از ورزشکاران ترجيح مي دهند که از دوش سرد استفاده کنند. اين عمل نيز باعث تقويت و نيز نيرو بخشيدن به بدن مي شود. برخي از افراد هم ازدو نوع دوش گرم و سرد به طور متناوب استفاده مي کنند.

نکات مورد توجه در هنگام دوش گرفتن

چون اکثر بازيکنان و ورزشکاران در حال حاضر تنها وسيله اي که براي رفع خستگي در دسترس دارند، همين دوش آب گرم مي باشد، لازم است به نحو صحيح از آن استفاده کنند، پس جا دارد چند نکته را تذکر دهيم:

1- ورزشکاراني که پس از يک تمرين يا مسابقه سنگين فرصت انجام تمرينات و حرکات سبک را پيدا نکرده اند، مي توانند برخي از حرکات و نرمش ها را زير دوش انجام دهند. همان طور که مي دانيم، هدف عمده از دوش آب گرم، رفع خستگي و دفع مواد زايد مثل اسيد لاکتيک از بدن است. حال اگر ورزشکار زير دوش آب گرم حرکات سبک و تمرينات ملايم را انجام دهد، ميزان رفع خستگي بيشتر و مواد زايد سريع تر دفع مي شود.

2- چنانچه فشار آب زياد و فاصله دوش با بدن ورزشکار هم زياد باشد، تاثيرات درماني آب افزايش مي يابد. اعتقاد بر اين است که هرچه فاصله دوش با بدن ورزشکار زياد و فشار آب هم قوي تر باشد، بر اثربرخورد مرتب و مداوم ذرات آب با پوست ورزشکار، حالتي مانند ماساژ براي فرد احساس لذت و شادابي پديد خواهد آمد.

3- استفاده از دوش آب سرد براي ورزشکاراني که سابقه استفاده از دوش سرد ندارند، توصيه نمي شود زيرا امکان سرما خوردگي زياد است. اين افراد مي توانند به تدريج از آب سرد استفاده کنند تا بافت هاي بدن با آب سرد تطابق يابند.

4- همچنين ورزشکاران بايد کليه نکاتي را که در رابطه با موارد استفاده، عدم استفاده و احتياط در زمينه هيدروتراپي گفته شد، رعايت کنند، ازجمله اين که مدت زيادي زير دوش آب گرم قرار نگيرند، از آب بسيار داغ مدت زيادي استفاده نکنند و پس از دوش گرفتن فورا در معرض هواي سرد قرار نگيرند.

5- بايد در هنگام خشک کردن بدن، از کشيدن محکم حوله روي پوست بدن خودداري کرد زيرا همانطور که مي دانيم، سطح پوست بدن محل انتشار گيرنده ها و پايانه هاي مختلف عصبي است. بر اثر کشيدن محکم حوله به پوست، معمولا گيرنده هاي عصبي تحريک مي شوند و اين تحريکات به سيستم عصبي منتقل مي شود. در نتيجه، تاثيرات مثبت دوش يا از بين مي رود يا کاهش مي يابد.

6 -بهتر است متعاقب دوش گرفتن يا استفاده از روش هاي ديگر آب درماني، ورزشکار به مدت کافي استراحت کند و يا بخوابد. اين کار باعث افزايش تاثيرات دوش و آب درماني مي شود.